Cliciwch yma i weld fersiwn Saesneg y Llyfryn Canllaw hwn (gan agor mewn ffenestr arall)

Enwau Busnes - GBF3CYM

Hydref 2008 -  Fersiwn 17

Fel yr addaswyd gan Ddeddf Cwmnïau 2006

Rhaid bod yn ymwybodol o’r canlynol wrth ddarllen y nodiadau canllaw hyn:

Mae rhai (ond nid y cyfan) o ddarpariaethau Deddf Cwmnïau 2006 wedi dod i rym.  Gan hynny, mae rhai o ddarpariaethau Deddf Cwmnïau 1985 yn dal yn berthnasol.  Rydym wedi ceisio gwneud yn glir drwy’r holl nodiadau hyn, gymaint â phosib, pa Ddeddf sy’n berthnasol.  Os hoffech chi wybod pa ddarpariaethau yn y Deddfau priodol sydd mewn grym, ymwelwch â’n gwefan www.companieshouse.gov.uk  Mae dolen ar ein gwefan hefyd i wefan BERR (Yr Adran Busnes, Menter a Diwygio Rheoleiddio) www.berr.gov.uk/bbf/co-act-2006 lle gallwch chi weld rhagor o wybodaeth. Mae rhai darpariaethau yn y Ddeddf newydd yn amodol ar drefniadau trosiannol. Cyhyd â phosib, eglurwn hyn yn y canllaw presennol a rhown fanylion ar ein gwefan.

Mae un cam olaf yng ngweithrediad Deddf Cwmnïau 2006 sydd wedi ei drefnu ar gyfer Hydref 2009. Byddwn yn diweddaru unrhyw nodiadau canllaw a effeithir gan y gweithrediadau hynny ar y pryd. Efallai yr hoffech chi gadw golwg ar ein gwefan hefyd lle byddwn yn cyhoeddi rhagor o wybodaeth wrth i’r broses o weithredu barhau, er mwyn ichi gael mynediad at y newyddion diweddaraf.

Hyd fis Hydref 2009, mae’r nodiadau canllaw hyn yn berthnasol i gwmnïau sydd wedi cael eu ffurfio ym Mhrydain Fawr (Cymru, Lloegr a’r Alban). Ar ôl hynny, rhaglennir i’r system ar wahân ar gyfer Gogledd Iwerddon ymdoddi i’r system gyfun ar gyfer y Deyrnas Unedig i gyd.

Cynnwys

• Deddf Enwau Busnes 1985
• Deddf Cwmnïau 1985
• Deddf Cwmnïau 2006
• Rheoliadau Cwmnïau (Datgeliadau Masnachu) 2008 – OS 2008/495

Brig

Cyflwyniad

Ni chaiff enwau busnes eu cofnodi o dan y Ddeddf Cwmnïau na chydag unrhyw adran o'r llywodraeth. Ond mae Deddf Enwau Busnes 1985 yn rhoi i’r Ysgrifennydd Gwladol reolaeth arbennig dros yr enw a ddewiswch i’ch busnes a beth mae’n rhaid ichi ei ddweud wrth eraill am berchnogaeth y busnes .

Yn ychwanegol, mae rhai geiriau ac ymadroddion wedi eu rheoli gan ddeddfau eraill a gallai defnyddio un o’r geiriau hyn fod yn dramgwydd troseddol. Mae gwybodaeth bellach wedi ei chynnwys yn y canllaw hwn. Nid yw'n ddatganiad cyflawn o'r gyfraith. Os ydych chi'n ansicr ynglŷn ag unrhyw rai o'r manylion, dylech ddarllen y ddeddf eich hun neu geisio cyngor proffesiynol gan, er enghraifft, gyfreithiwr. Dychmygol yw unrhyw enwau busnes sydd wedi eu nodi yn y canllaw hwn.

Mae Deddf Enwau Busnes 1985 yn mynnu bod unrhyw un sy’n cynnal busnes, p’un a fo hwnnw wedi ei gorffori neu beidio:

• yn sicrhau cymeradwyaeth yr Ysgrifennydd Gwladol cyn cynnal busnes sy’n defnyddio unrhyw un o’r geiriau sydd wedi eu rhestru yn Atodiadau A a B;
• yn gofalu nad yw defnyddio unrhyw un o’r geiriau sydd wedi eu rhestru yn Atodiad C yn dramgwydd troseddol; a hefyd
• yn trefnu i wybodaeth arbennig fod ar gael i eraill am berchnogaeth y busnes.

Brig 

Pennod 1
Enwau busnes

1. Beth yw 'enw busnes'?

Mae enw busnes yn enw a gaiff ei ddefnyddio gan unrhyw berson, partneriaeth neu gwmni at ddibenion cynnal busnes, oni fo yr un fath â'u henw eu hun.

2. Pa archwilio dylwn i ei wneud cyn defnyddio enw busnes?

Peth doeth yw gwirio o dan sawl gwedd i weld a yw unrhyw fusnes neu gwmni arall eisoes yn defnyddio'r enw. Gallwch:

• wirio’r mynegai enwau cwmni yn www.companieshouse.gov.uk
• ffonio’n Canolfan Cysylltu ar 0303 123 4500;
• gwirio llyfrau ffôn lleol ac unrhyw gylchgronau masnach perthnasol; neu
• gysyllltu â chofrestrfa nodau masnach Swyddfa Eiddo Deallusol y DG yn www.ipo.gov.uk, dros y ffôn ar 08459 500 505 neu drwy e-bostio enquiries@ipo.gov.uk

Dylai’r gwirio hwn eich helpu i osgoi unrhyw anhawster cyfreithiol yn y dyfodol ynglŷn â defnyddio enw neilltuol ond hwyrach hefyd y carech geisio cyngor proffesiynol gan gyfreithiwr, yn enwedig os gellid drysu rhwng eich enw dethol chi a nod masnach sy’n bod yn barod.

3. I bwy mae'r Ddeddf Enwau Busnes yn gymwys?

Mae'r Ddeddf yn gymwys i:

• unigolyn sy'n masnachu o dan enw nad yw'n gyfenw iddo/i. Does dim gwahaniaeth a ychwanegir enwau cyntaf neu flaenlythrennau'r unigolyn neu beidio. Felly, byddai'r Ddeddf yn gymwys i Mr JQZ Singh pe bai'n masnachu fel 'Hynafolion Singh' ond nid pe bai'n masnachu fel 'Singh' neu 'JQZ Singh';
• partneriaeth sy’n defnyddio enw busnes neilltuol ac nad yw'n masnachu o dan enwau pawb o'r partneriaid; a hefyd
• i gwmni neu Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig sy'n masnachu o dan enw nad yw'n enw corfforaethol iddo, er enghraifft 'XYZ Cyfyngedig' yn masnachu fel 'Hynafolion Llwyd'.

Oes. Mae eisiau cymeradwyaeth yr Ysgrifennydd Gwladol i enwau sy'n cynnwys geiriau neu ymadroddion a gafodd eu pennu drwy reoliad cyn bod modd eu defnyddio. Mae hefyd dermau eraill y gall fod yn dramgwydd troseddol i'w defnyddio mewn enw o dan rai amgylchiadau. Gweler y cwestiynau nesaf hyn am ragor o fanylion.

Sylwer y bydd ar fusnes sy’n defnyddio’r geiriau ‘bank’, ‘banker’, ‘banking’ neu ‘deposit’ angen awdurdodiad yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol (FSA) os yw’n dilyn gweithgarwch bancio ac yn derbyn adneuon. Cyfeiriwch at eu gwefan www.fsa.gov.uk am wybodaeth bellach. Os byddwch yn ansicr ynglŷn â defnyddio un o’r geiriau hyn neu am y gweithgarwch busnes arfaethedig, cysylltwch â’r FSA neu ceisiwch gyngor proffesiynol annibynnol.

5. Pa enwau sydd angen cymeradwyaeth?

Rhaid i enwau sy’n rhoi’r argraff bod gan y busnes gyswllt â Llywodraeth Ei Mawrhydi, gweinyddiaethau Cymru neu’r Alban, neu awdurdod lleol gael eu cymeradwyo gan yr Ysgrifennydd Gwladol a gall fod angen cefnogaeth yr adran briodol o’r llywodraeth neu gorff perthnasol.

Mae’n ofynnol hefyd i’r Ysgrifennydd Gwladol gymeradwyo defnyddio enw a allai gamarwain y cyhoedd i gredu bod i’r busnes faint neu statws nad oes cyfiawnhad drosto.

Os bwriadwch chi ddefnyddio unrhyw un o'r geiriau sensitif sydd wedi eu rhestru yn Atodiadau A a B, bydd angen ichi gyflenwi gwybodaeth ategol a fydd yn caniatáu i’r Ysgrifennydd Gwladol gymeradwyo’r enw. Mae deddfwriaeth arall yn rhychwantu’r geiriau a’r ymadroddion sydd wedi eu cynnwys yn Atodiad C a gallai unrhyw ddefnyddio amhriodol ar eiriau o’r fath mewn enw busnes fod yn dramgwydd troseddol. Gwelir gwybodaeth bellach am eiriau sensitif penodol yng nghwestiynau 6 a 7 isod.

Mae rhestr o eiriau sensitif i’w chael hefyd ar ein gwefan yn www.companieshouse.gov.uk Os byddwch yn ansicr ynglŷn â defnyddio gair penodol mewn enw busnes, gallwch hefyd gysylltu â ni ar 0303 123 4500.

O 1 Hydref 2008 ymlaen, bydd Deddf Cwmnïau 2006 yn cyflwyno darpariaethau newydd sy’n caniatáu i unrhyw berson neu gwmni wrthwynebu enw cwmni ar sail “cofrestru manteisgar” os yw’r enw:

• yr un fath ag enw sy’n gysylltiedig â’r achwynydd ac y mae ganddo/ganddi ewyllys da ynddo; neu
• mor gyffelyb fel y byddai ei ddefnyddio yn y Deyrnas Unedig yn debygol o gamarwain drwy awgrymu cysylltiad rhwng y cwmni a’r achwynydd.

Sylwer na all Tŷ’r Cwmnïau drin unrhyw gwynion ynglŷn â chofrestru manteisgar. Dylai gwrthwynebiadau ac ymholiadau gael eu cyfeirio at y “Tribiwnlys Enwau Cwmni” (a elwir hefyd "y Dyfarnydd") sy’n cael ei weithredu a’i weinyddu gan Swyddfa Eiddo Deallusol y DG. Mae gwybodaeth bellach i’w chael yn www.ipo.gov.uk/cna.

6. Pa fath o eiriau ac ymadroddion sy'n sensitif?

Mae'r geiriau canlynol (gweler Atodiadau A a B) yn awgrymu blaenoriaeth genedlaethol neu ryngwladol:

• British - fel arfer, byddai'r Ysgrifennydd Gwladol yn disgwyl i'r cwmni fod o dan berchnogaeth Brydeinig. Byddai angen ichi ddangos bod y busnes yn amlwg yn ei faes drwy ddarparu tystiolaeth ategol gan ffynhonnell annibynnol megis adran o'r Llywodraeth, cymdeithas fasnach neu gorff cynrychioli arall.  Caiff y flaenoriaeth ei gostwng os nad yw’r enw yn ei grynswth yn disgrifio cynnyrch, ond byddai’n rhaid o hyd ichi ddangos bod eich cwmni’n amlwg ym maes ei weithgarwch hyd yn oed os nad oedd hwnnw wedi ei ddisgrifio yn enw’r busnes.
• England, English, Scotland, Scottish, Wales, Welsh, Ireland neu Irish - lle bo un o’r geiriau hyn yn ymddangos unrhyw le yn yr enw ond ar y diwedd, mae'r gofynion yn debyg i'r rhai ar gyfer `British'.  Fel arfer, fe gewch gymeradwyaeth i ddefnyddio unrhyw un o'r geiriau hyn ar ddiwedd yr enw os gallwch ddangos fod prif leoliad y busnes yn y wlad dan sylw. Os dymunwch ddefnyddio un o'r geiriau hyn am ei fod yn gyfenw, fe roir cymeradwyaeth ichi fel arfer ar yr amod bod enw'r cwmni'n cynnwys enwau cyntaf neu flaenlythrennau.
• National - mae'r meini prawf ar gyfer defnyddio’r gair hwn yr un fath ag ar gyfer `British'.
• Great Britain neu United Kingdom - os dymunwch ddefnyddio'r ymadroddion hyn ar ddechrau’r enw, neu os bwriadwch ddefnyddio `of Great Britain' neu `of the United Kingdom' ar y diwedd, yna mae'r gofynion yn debyg i’r rhai ar gyfer `British'. Mae fel arfer yn dderbyniol i ddefnyddio ‘Great Britain’ neu ‘United Kingdom’ ar ddiwedd yr enw. Does dim eisiau cymeradwyaeth fel arfer i ddefnyddio'r blaenlythrennau `GB' neu `UK' yn enw'ch busnes.
• European - ni chymeradwywn enwau sy'n cynnwys y gair hwn os awgrymant, yn ddigyfiawnhad, gyswllt â chyrff swyddogol yr Undeb Ewropeaidd. Os oes cyswllt, bydd angen ichi ddarparu tystiolaeth ysgrifenedig o gefnogaeth y corff perthnasol.
• International - os dymunwch ddefnyddio'r gair hwn ar ddechrau’r enw, bydd angen ichi ddangos bod masnachu tramor yn cyfrif am ran helaeth o weithgareddau'r busnes. Os dymunwch ei ddefnyddio rywle arall yn yr enw, yna fe rown gymeradwyaeth fel arfer ar yr amod y gallwch ddangos bod y busnes yn gweithredu mewn dwy neu ragor o wledydd tramor.
• association, federation neu society - os dymunwch chi ddefnyddio un o'r geiriau hyn, dylai'r cyfansoddiad gynnwys cymal dim-dosbarthu-elw. Mae hyn yn darparu bod un bleidlais gan bob aelod ac y dylai unrhyw elw gael ei ddefnyddio i hybu amcanion y busnes ac nid ei dalu i'r aelodau ar ffurf buddrannau.
• group – dim ond lle mae sawl busnes o dan berchnogaeth gyffredin y gellir defnyddio'r gair hwn mewn enw busnes. Ond os yw'r enw'n dangos yn glir fod y busnes i hybu buddiannau grŵp o unigolion, er enghraifft grwpiau’n dilyn gweithgareddau cymunedol, yna fe gaiff yr enw ei gymeradwyo fel arfer.
• assurance, assurer, insurance, insurer, re-assurance, re-assurer, re-insurance neu re-insurer - os oes angen yr enw i fusnes tanysgrifennu, bydd Tŷ’r Cwmnïau fel arfer yn ceisio cyngor pellach. Ond os dymunwch ddefnyddio'r enw i fusnes na fydd yn darparu ond gwasanaethau yswiriant, yna fe ddylech gynnwys y disgrifiad priodol, er enghraifft `agents', `consultants' neu `services', yn yr enw.
• institute neu institution - dim ond i'r cyrff hynny sy'n gwneud gwaith ymchwil ar y lefel uchaf neu i gyrff proffesiynol o'r rheng flaen y rhown gymeradwyaeth i ddefnyddio'r geiriau hyn fel arfer. Bydd eisiau ichi ddangos inni fod angen y sefydliad a arfaethir a bod ganddo reoliadau priodol neu safonau archwilio. Bydd eisiau ichi sicrhau tystiolaeth o gefnogaeth cyrff cynrychioliadol ac annibynnol eraill.
• benevolent, foundation neu fund – ni chymeradwywn enwau sy'n cynnwys unrhyw un o'r geiriau hyn os rhoddant yr argraff, yn ddigyfiawnhad, fod statws elusennol i'r busnes. Os yw'r busnes wedi ei gyfyngu drwy warant a bod ganddo gymal dim-dosbarthu-elw yn y memorandwm cymdeithasiad, yna fe gaiff yr enw ei gymeradwyo fel arfer.
• charity - er mwyn defnyddio’r gair hwn, mae’n rhaid i’r busnes ddarparu llythyr oddi wrth y Comisiwn Elusennau sy’n dweud nad oes ganddyn nhw wrthwynebiad. Os na fwriadwch weithredu’n elusen a’ch bod am gynnwys y gair hwn yn enw’r busnes, bydd eisiau ichi egluro wrth y Comisiwn Elusennau pam y mae angen y gair. Ymwelwch â gwefan y Comisiwn Elusennau yn www.charity-commission.gov.uk.
• government - dim ond os yw Tŷ’r Cwmnïau’n fodlon nad oes cyswllt swyddogol â Llywodraeth Ei Mawrhydi neu unrhyw ran o weinyddiaeth yr Alban neu Gymru, neu unrhyw awdurdod lleol, y rhoir cymeradwyaeth i ddefnyddio’r gair hwn.
• HSC (Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol) neu HPSS (Gwasanaethau Iechyd a Chymdeithasol Personol) - gall Tŷ’r Cwmnïau ymgynghori â’r DHSSPS (Adran Iechyd, Gwasanaethau Cymdeithasol a Diogelwch Cyhoeddus) wrth ystyried cymeradwyo enwau sy’n cynnwys y gair hwn, gan y gallai roi camargraff i gleifion, defnyddwyr gwasanaethau a’r cyhoedd yn ehangach bod y busnes â statws cydnabyddedig mewn cysylltiad ag Iechyd a Gofal Cymdeithasol neu’r Gwasanaethau Cymdeithasol Personol.

7. Beth sy'n digwydd os bydd y berchnogaeth yn newid?

Pan newidir perchnogaeth busnes sydd ag enw'n cynnwys gair a gafodd ei bennu, rhaid i'r perchennog newydd sicrhau cymeradwyaeth o hyd, cyn pen 12 mis, i ddefnyddio'r enw. Bydd hyn yn gymwys p'un a gafodd yr enw ei gofrestru'n flaenorol o dan Ddeddf Enwau Busnes 1985, Deddf Cofrestru Enwau Busnes 1916 neu ei gymeradwyo o dan Ddeddf Cwmnïau 1981.

8. Sut dylwn i wneud cais am gymeradwyaeth i ddefnyddio enw?

Os hoffech ddefnyddio enw sy'n cynnwys gair neu ymadrodd a restrir yn Atodiad A neu B, bydd angen ichi sicrhau cydsyniad a chefnogaeth ysgrifenedig yr adran briodol o’r llywodraeth neu’r corff perthnasol. Dylech anfon yr wybodaeth hon gyda’ch cais at:

Dim ond os yw’r wybodaeth a ddarparwch chi yn dangos bod y busnes yn bodloni’r amodau perthnasol adeg eich cais neu’n fuan wedyn y rhoir cymeradwyaeth.
Bydd cymeradwyaeth yr Ysgrifennydd Gwladol i'r enw wedi ei chyfyngu i ddefnyddio geiriau neu ymadroddion neilltuol. Nid yw cymeradwyaeth o'r fath yn ymestyn i nodau ac amcanion y cwmni.

Os hoffech ddefnyddio unrhyw un o’r geiriau a’r ymadroddion sydd wedi eu rhestru yn Atodiad C mewn enw busnes, dylech ysgrifennu i'r corff priodol ac ymgynghori â chyfreithiwr. Nid oes gan yr Ysgrifennydd Gwladol bŵer i gymeradwyo na gwrthod enwau o'r fath nad ymdrinnir â nhw o dan Ddeddf Enwau Busnes 1985. Sylwer y gallai defnyddio amhriodol ar air sydd wedi ei gynnwys yn Atodiad C fod yn dramgwydd troseddol.

Brig

Pennod 2
Rheolau datgelu

1. Ydy'r rheolau datgelu'n gymwys i bob busnes?

Os yw Deddf Enwau Busnes 1985 yn gymwys i chi (gweler pennod 1, cwestiwn 3), yna mae'n rhaid cydymffurfio â'r rheolau datgelu.

Er enghraifft, os bydd Mr W Jones yn masnachu fel 'Popty W Jones', yna bydd y rheolau datgelu a welir yn y Ddeddf Enwau Busnes yn gymwys.

Mae'r rheolau datgelu hefyd yn gymwys i gwmnïau corfforedig sy'n masnachu o dan enw gwahanol, er enghraifft Bwydydd ABC Cyfyngedig fel Bwydydd ABC.

At hyn, mae’n rhaid i gwmnïau corfforedig gydymffurfio â'r rheolau datgelu o dan Ddeddf Cwmnïau 1985. Mae'r rhain yn sôn am beth mae'n rhaid ei nodi ar ddeunydd ysgrifennu, dogfennau, y man archwilio a gwefannau. Mae Rheoliadau Cwmnïau (Datgeliadau Masnachu) 2008 (Offeryn Statudol 2008/495) yn cyflwyno newidiadau pellach o 1 Hydref 2008 ymlaen. Fe welir y rheolau hyn wedi eu hegluro’n llawn yn ein canllaw 'Ffurfio Cwmnïau' yn www.companieshouse.gov.uk

2. Pa fanylion y mae'n rhaid eu datgelu ynglŷn â busnes?

Bydd angen ichi ddatgelu (yn ôl sy'n briodol):

• yr enw corfforaethol (os yw’r busnes yn defnyddio enw masnachu gwahanol); neu
• enw pob partner; neu
• enw'r person unigol; ac
• ar gyfer pob person a enwir, cyfeiriad lle gellir anfon dogfennau.

• ymhobman lle cynhaliwch eich busnes a lle byddwch chi'n delio â chwsmeriaid neu gyflenwyr;
• ar bob llythyr busnes;
• gwefanna
• ar bob archeb ysgrifenedig am gyflenwi nwyddau neu wasanaethau;
• ar bob anfoneb a derbynneb;
• ar bob cais ysgrifenedig am dalu dyledion busnes.

Mae Atodiad D yn nodi rhai enghreifftiau o ffyrdd y gallwch chi ddangos yr wybodaeth ar eich deunydd ysgrifennu. Cyhyd ag y bo'r manylion yn 'glir a darllenadwy', gallant fod wedi eu hysgrifennu â llaw neu wedi eu hargraffu.

4. Oes rhaid ei dangos yr enw mewn modd arbennig?

Cyhyd â'i fod yn hawdd ei gweld a'i darllen, nid yw o bwys sut y dangoswch chi'r wybodaeth. (Rhoir enghraifft o hysbysiad yn Atodiad E). Ar eiddo mawr, hwyrach y bydd angen ichi feddwl yn ofalus am faint yr hysbysiad a lle y caiff ei arddangos er mwyn gwneud yn siŵr fod pawb o'ch cwsmeriaid a'ch cyflenwyr yn ei weld. Cewch godi mwy nag un hysbysiad os dymunwch chi. Rhoir enghraifft o hysbysiad yn Atodiad E.

5. Oes rhaid rhoi'r wybodaeth i unrhyw un arall?

Os gofynnir amdanynt, rhaid i'r enwau a'r cyfeiriadau y mae angen eu datgelu gael eu rhoi ar unwaith hefyd, yn ysgrifenedig, i unrhyw un y gwnewch chi fusnes â nhw.

6. Beth os oes sawl partner - oes rhaid datgelu'r holl enwau?

Os oes mwy na 20 partner i'r busnes, does dim rhaid ichi nodi enwau'r holl bartneriaid ar eich dogfennau busnes. Ond rhaid ichi nodi cyfeiriad y prif le busnes a dweud bod modd archwilio rhestr lawn o enwau a chyfeiriadau'r partneriaid yno.

7. Beth sy'n digwydd os na fydda i'n cydymffurfio â'r gofynion?

Byddwch yn cyflawni tramgwydd troseddol:

• os defnyddiwch chi enw busnes sydd eisiau cymeradwyaeth ymlaen llaw, a chithau heb sicrhau'r gymeradwyaeth honno;
• os na ddatgelwch chi'r manylion busnes a fynnir gan y Ddeddf Enwau Busnes a, lle bo’r rheiny’n briodol, y newidiadau sy’n cael eu gweithredu ar 1 Hydref 2008 (gweler cwestiwn 1).  

Cofiwch: os na threfnwch i fanylion eich busnes fod ar gael, neu os na fyddwch yn eu harddangos, hwyrach na fydd modd ichi orfodi cytundeb a dynnwyd gennych.

Brig 

Pennod 3
Gwybodaeth bellach

1. Ble galla i gael cymorth?

Os hoffech chi wybodaeth bellach am enwau busnes neu’r gofynion datgelu, bwriwch gip ar ein gwefan www.companieshouse.gov.uk neu gysylltu â ni ar 0303 123 4500. Gallech chi hefyd ymgynghori â chyfrifydd neu gyfreithiwr.

2. Ble galla i gael ffurflenni a gwybodaeth ganllaw?

Os ydych chi’n fusnes ac yn ystyried posibilrwydd ffurfio cwmni cyfyngedig, gweler ein canllaw ‘Ffurfio Cwmnïau’ yn www.companieshouse.gov.uk  Fel arall, gallwch gysylltu â ni drwy ffonio 0303 123 4500. Peth doeth hefyd yw ceisio cyngor cyfrifydd neu gyfreithiwr.

Gellir lawrlwytho ffurflenni yn rhad ac am ddim o’n gwefan ac mae modd eu cael hefyd gan ddogfenwyr cyfreithiol, cyfrifwyr, cyfreithwyr ac asiantiaid ffurfio cwmnïau – cyfeiriadau mewn llyfrau ffôn ar gyfer busnesau.

3. Sut mae anfon gwybodaeth at y Cofrestrydd?

Dim ond os ydych yn gwmni preifat neu gyhoeddus neu’n Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig (PAC) sy’n defnyddio enw busnes y bydd angen ichi ffeilio gwybodaeth statudol gyda Thŷ’r Cwmnïau. Os ydych yn fusnes a bod angen ichi sicrhau cymeradwyaeth i gael denfyddio enw penodol neu os oes gennych ymholiad cyffredinol, ysgrifennwch at:

Ein rhif teleffon ar gyfer pob ymholiad yw 0303 123 4500.

Gellir cyflwyno dogfennau a gohebiaeth i’n swyddfeydd yng Nghaerdydd, Llundain a Chaeredin (gweler y cyfeiriadau ar ddiwedd y canllaw hwn) unrhyw adeg, gan gynnwys y tu allan i oriau swyddfa, gwyliau banc a thros y penwythnos. Dim ond o’n swyddfa yng Nghaerdydd y gellir cael derbynneb y tu allan i oriau swyddfa.

Sylwer: Nid yw Tŷ Cwmnïau yn derbyn cyfrifon na dogfennau statudol eraill dros beiriant ffacs.

Atodiad A

Bydd arnoch chi angen cymeradwyaeth yr Ysgrifennydd Gwladol dros Fusnes, Menter a Diwygio Rheoleiddio cyn cael defnyddio unrhyw rai o'r geiriau neu'r ymadroddion sydd wedi eu gosod yn (a), (b) ac (c) (neu eu ffurfiau lluosog neu feddiannol) yn enw'ch busnes. Mae gwybodaeth bellach am rai o’r geiriau hyn wedi ei chynnwys yng nghwestiwn 6.

Atodiad B

Bydd angen cymeradwyaeth yr Ysgrifennydd Gwladol hefyd i eiriau neu ymadroddion y rhestr ganlynol. Os dymunwch ddefnyddio unrhyw un ohonynt yn enw'ch busnes, bydd eisiau ichi ysgrifennu'n gyntaf i'r corff perthnasol i sicrhau eu cydsyniad a’u cefnogaeth ysgrifenedig i ddefnyddio’r enw. Dylid anfon copi o’r llythyr ategol gyda’ch llythyr yn ceisio cymeradwyaeth i gael defnyddio’r enw.

Atodiad D Does dim rheolau ynglŷn â sut dylech chi ddangos yr wybodaeth angenrheidiol ar ddeunydd ysgrifennu'ch busnes, ond dyma rai enghreifftiau i'ch helpu: 1. Busnes ym meddiant person unigol: POPTY W.JONES (Perch: W. Jones) 12 Stryd Fawr Pont-y-rhyd Sir Gaernewydd SA1 2YZ 2. Busnes ym meddiant partneriaeth JONES AC EVANS (TRWSIO CEIR) (partneriaid: P Jones ac A Evans) 34 Stryd Isaf Pont-y-rhyd Sir Gaernewydd SA2 3WX 3. Busnes ym meddiant cwmni: BWYDYDD ABC Uned 2 Ystad Fasnachol Newydd Pont-y-rhyd Sir Gaernewydd BA3 4ST Ar waelod y pennawd llythyr (mae angen y manylion hyn o dan Ddeddf Enwau Busnes 1985 a'r Deddfau Cwmnïau): BWYDYDD ABC (PRYDAIN FAWR) CYF, cofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr Rhif cofrestru: 1234567 Swyddfa Gofrestredig: 5 Stryd Ganol, Pont-y-rhyd, Sir Gaernewydd SA4 5QR COFIWCH: rhaid dangos yr hysbysiad hwn mewn lle amlwg fel bod modd ei ddarllen yn rhwydd ymhob man lle dilynwch eich busnes a lle byddwch chi'n delio â chwsmeriaid neu gyflenwyr.

Atodiad E Unwaith eto, does dim rheolau sy'n llywio'r ffordd y byddwch chi'n dangos enw'ch busnes gydag enw a chyfeiriad y perchennog. Ond efallai y bydd yr enghraifft ganlynol o gymorth. MANYLION PERCHNOGAETH POPTY W JONES (yn unol â gofynion Deddf Enwau Busnes 1985) William Jones 12 Stryd Fawr Pont-y-rhyd Sir Gaernewydd SA1 2YZ

Brig